BAS

B.A.S. (Bouwen aan een adaptieve school).

Onze school doet sinds een aantal jaren mee met het BAS-project. In het BAS-project staan de volgende vragen centraal:

Wat kan de school doen om de doeltreffendheid van het onderwijs te verbeteren?

Hoe kan de school omgaan met verschillen in de groep?

Op welke manier kan de differentiatie worden georganiseerd?

Hoe kunnen kinderen actief betrokken worden bij het onderwijs?

Bij BAS (adaptief onderwijs) houden we rekening met de verschillen die er bestaan tussen kinderen. Verschillen in talent, tempo en temperament (gedrag). Ons onderwijs richten wij zo in  zodat er duidelijkheid ontstaat over de manier waarop leerkrachten de leerlingen op systematische wijze instructie geven, hulp bieden en emotioneel en sociaal laten ontwikkelen.

We beseffen dat de sfeer waarin een kind moet opgroeien van groot belang is om een volwaardig mens te worden. Wij stellen daarom een vriendelijk en veilig klimaat met orde en regelmaat op prijs. Pas als een kind zich veilig voelt, kan het zich ontwikkelen. Binnen het leerproces houden we drie belangrijke behoeften goed in de gaten:

  • De behoefte aan relatie: erbij willen horen, meetellen
  • De behoefte aan competentie: iets kunnen, in jezelf geloven
  • De behoefte aan autonomie: zelfstandig zijn, je eigenhandelen kunnen reguleren 

Deze drie basisbehoeften van adaptief onderwijs bepalen in onze ogen succesvol leren. Leraren laten de leerlingen ervaren dat ze er bij horen, dat ze iets kunnen en dat ze het steeds beter alleen/zelf kunnen.
Dat betekent zorgen voor:

  • Voldoende uitdaging;
  • Ondersteuning op die momenten waarop daar behoefte aan is;
  • Vertrouwen in kinderen

We proberen om de kinderen, gedurende hun schooltijd, een houding te laten ontwikkelen die zich kenmerkt door zelfverantwoordelijkheid, zelfstandigheid en solidariteit. Het hebben van een positief zelfbeeld, het niet bang zijn voor het maken van fouten en het durven nemen van initiatieven, draagt in onze ogen bij aan een gezonde en brede ontwikkeling. Daarom willen we de kinderen helpen hun sterke en zwakke kanten te leren kennen, laten we ze initiatieven nemen en keuzes maken, doen we regelmatig een beroep op hun saamhorigheidsgevoel en spreken we ze aan op hun sociale verplichtingen.

De afgelopen jaren hebben we onder andere gewerkt aan de volgende onderwerpen:

INRICHTING VAN SCHOOL KLAS EN PLEIN
Ruimtes binnen onze school zijn niet neutraal. Ze beïnvloeden het gedrag en welbevinden (basisveiligheid) van onze leerlingen en de collega’s. Zo is vastgesteld dat mensen zich positiever gaan gedragen als ze zich in een ruimte bevinden die ze als plezierig ervaren. Behalve het gedrag, is ruimte ook van invloed op veel gehanteerde werkvormen. Veiligheid, sfeer, flexibiliteit en uitdaging zijn sleutelwoorden bij inrichting van al onze ruimtes binnen de school.

VOORSPELBAARHEID IN LEERKRACHT GEDRAG
Voorspelbaarheid in leerkrachtgedrag vinden wij een wezenlijke voorwaarde voor het welbevinden van onze leerlingen. Het bepaalt niet alleen in grote mate de rust en orde, maar ook de betrokkenheid van kinderen bij hun werk.

COMMUNICATIE EN SCHRIFTELIJKE CORRECTIE
Positief ervaren contactmomenten zijn voor de ontwikkeling van een kind erg belangrijk met name daar waar het gaat om het ontstaan en groei van zelfvertrouwen en zelfrespect. Wij gaan ervan uit dat door het versterken van positieve interacties (in plaats van het benadrukken van fouten en mislukkingen) leerlingen onderling gemakkelijker met elkaar om zullen gaan en meningsverschillen en conflicten sneller kunnen oplossen.

AFSPRAKEN EN ROUTINES
Een stimulerend adaptief pedagogisch klimaat wordt gekenmerkt door vertrouwen en uitdagende ondersteuning. Voorwaarde hierbij is wel dat er ‘veiligheid’ ‘orde’ en ‘duidelijkheid’ wordt ervaren binnen de school. Afspraken en routines helpen om dit te realiseren. We hebben een algemene schoolregel vastgesteld en er zijn klassen- en pleinregels opgesteld en gevisualiseerd in de school.

DAGPLANNING
Het is belangrijk dat kinderen weten wat het dagprogramma voor hen in petto heeft. Het biedt structuur, geeft duidelijkheid, houvast. Het maakt ze minder afhankelijk van de leerkracht. Ook de zelfstandigheid wordt hierdoor bevorderd. In alle groepen wordt het dagprogramma gevisualiseerd weergegeven.

EFFECTIEVE LEERTIJD EN INSTRUCTIE
We vinden het belangrijk dat de beschikbare leertijd voor de kinderen zo maximaal mogelijk is. We realiseren ons echter dat het maximaliseren van de onderwijstijd alleen niet helpt. De beschikbare tijd moet natuurlijk ook doelmatig worden ingevuld door leerlingen een actieve rol in het leerproces te geven.

LEERLINGVOLGSYSTEEM
Voor alle groepen maken we gebruik van landelijk ontwikkelde en betrouwbare toetsen.In alle groepen worden in principe minimaal twee toetsen en twee toetsmomenten gehanteerd.

GROEPSVORMING
Het samenwerken van leerlingen kan een belangrijke basis zijn voor het competentie gevoel van de leerlingen. Groepsvorming speelt hierbij een belangrijke rol.Regelmatig vinden er in alle groepen activiteiten plaats gericht op groepsvorming.

BEGELEID ZELFSTANDIG LEREN
Het begeleid zelfstandig leren heeft tot doel een zelfstandige leerhouding bij kinderen te ontwikkelen. Hierbij gaat het er nog niet zozeer om, om kinderen te leren leerkrachtonafhankelijk te werken, maar meer om kinderen de mogelijkhied te bieden om ook zelf mee het leerproces te sturen en evt. bij te stellen. Deze ontwikkelingslijn moet ervoor zorgen dat kinderen via een taaksystematiek steeds beter leren zelfstandig sturing te geven aan hun leren volgens een doorgaande lijn in de 9 leerfuncties. Naar aanleiding van dit onderwerp wordt er onderandere een aantal dagdelen in de bovenbouw gewerkt met dagtaken waarbij leerlingen zelf leren kiezen, plannen en registreren.

TANDEMLEREN
Kinderen kunnen veel van elkaar leren. Het leren in tweetallen is een onderwijsvorm, die in een aantal situaties effectiever is dan wanneer de leerling alleen zou werken of spelen. In overleg met een maatje vinden kinderen vaak spelenderwijs sneller een oplossing voor een probleem waar ze voor staan. Te denken valt daarbij aan het oplossen van puzzels of rekenopgaven, het leren van tafels, topografie of dicteewoorden. Het tandemleren is tevens een goede mogelijkheid voor kinderen om te leren samenwerken, elkaar te accepteren en elkaar te helpen.